Ecolabels ontcijferd: hoe herken je echt duurzame producten?

Natural, eco, clean, green en pure: wat betekenen ze?

Termen als natural, eco, clean, green en pure geven meteen een goed gevoel. Maar wat betekenen ze in de praktijk?

Het korte antwoord: vaak verrassend weinig. Maar liefst 53% van de claims van een ‘groen’ product of merk geeft vage, misleidende of ongefundeerde informatie. Dit terwijl 40% van de claims helemaal geen ondersteunend bewijs heeft. De laatste opvallende statistiek: maar liefst de helft van de groene labels in de EU heeft een zwakke of niet-bestaande onderbouwing.

Wie goed naar verschillende eco-labels kijkt en achtergrondinformatie opzoekt, voelt zich geregeld misleid of voor de gek gehouden. Dat wordt ‘greenwashing’ genoemd: klanten laten denken dat een product of merk groen is, terwijl dit in werkelijkheid niet zo is. Doordat termen vaak niet wettelijk beschermd zijn, is er veel ruimte voor marketing in plaats van echte duurzaamheid.

De EU treedt op tegen greenwashing

Daarom hebben we onder andere officiële keurmerken om goede, eerlijke keuzes te kunnen maken. In 2023 ging de Europese Commissie de strijd aan met ‘greenwashing’, onder andere door het eigen EU Ecolabel te promoten. Ook werkt de EU aan strengere eisen waardoor claims beter onderbouwd moeten worden.

Toch is het niet gek als je af en toe door de bomen het bos niet meer ziet: in de EU zijn er zo’n 230 duurzaamheidslabels en 100 groene energielabels. Deze labels hebben allemaal andere betekenissen en andere niveaus van transparantie. Sommigen richten zich bijvoorbeeld op grondstoffen, terwijl anderen zich weer bezighouden met arbeidsomstandigheden of energieverbruik.

Valkuilen bij het kiezen voor ‘natuurlijk’ of ‘duurzaam’

Woorden als ‘natuurlijk’ voelen veilig. Dat is logisch: we associëren het met de natuur en een goede keuze voor de Aarde. Maar in de praktijk is het in veel categorieën geen beschermde term. Zo kan een product grotendeels uit natuurlijke ingrediënten bestaan, maar alsnog enkele synthetische toevoegingen bevatten. Hoewel het verifieerbaar moet zijn, is er dus nog steeds ruimte voor onduidelijkheid.

Een ander voorbeeld is ‘duurzaam’. Je mag een product ‘duurzaam’ noemen als het aantoonbaar minder impact heeft op mens of milieu. Ook moet de claim specifiek en controleerbaar zijn. Maar dit houdt niet in dat het product netto milieuwinst oplevert, of bijvoorbeeld CO2-neutraal is: als er sprake is van een verbetering, mag er al over ‘duurzaam’ worden gesproken.

Hoe herken je betrouwbare duurzaamheid?

Gelukkig is er ook goed nieuws: jij als consument kunt op verschillende, duidelijke signalen letten als je bewuster wilt kiezen. We geven je graag 3 handvatten mee:

Kijk naar erkende certificaten

Echte duurzaamheid wordt gecontroleerd door onafhankelijke instanties. Voorbeelden hiervan zijn:

1. EU Ecolabel. Dit is een Europees keurmerk voor milieuvriendelijke producten.
2. COSMOS Organic/Natural. Een strenge standaard voor natuurlijke cosmetica.
3. Ecocert. Een controle op ingrediënten, productie en herkomst.
4. Fairtrade. Gericht op eerlijke handel, vaak ook milieustandaarden.

Een echt certificaat kun je altijd verifiëren. Een logo zonder uitleg is minder sterk. Meer toelichting over ecolabels die van toepassing zijn op producten van Grace is Green vind je hier.

Bekijk de ingrediëntenlijst

De ingrediëntenlijst vertelt vaak meer dan de verpakking. Ga lange lijsten met niet gespecificeerde, onduidelijke synthetische namen even langs. Ook zijn ‘parfum’ of ‘fragrance’ zonder verdere toelichting vaak een rode vlag.

Let op transparantie

Echte duurzame merken zijn het liefst transparant over wat ze doen en wat er nog beter kan. Ze hebben een verhaal: niet alleen over zichzelf, maar ook over hun ingrediënten, producten en ambities. Neem Sol de Ibiza: een zonnebrandmerk dat is geboren uit zorgen over de waterkwaliteit van het thuiseiland van oprichter Alessandro. Dat is een merk met een eerlijk, duidelijk en transparant verhaal.

Bepaal wat voor jou van belang is

Het is niet alleen belangrijk om te kijken of de labels betrouwbaar zijn, maar ook naar wat ze voor jou betekenen. Verschillende labels hebben namelijk verschillende betekenissen. Zo zijn er ecolabels die over CO2-uitstoot of duurzame productie gaan, maar ook labels die garanderen dat de samenstelling van producten geschikt is voor een gevoelige huid.

Een bewuste keuze begint dus niet alleen bij het herkennen van labels, maar ook bij het weten waar jij waarde aan hecht. Zo wordt duurzaam kiezen niet alleen makkelijker, maar ook persoonlijker en vertrouwder.

Hoe wij omgaan met ecolabels bij Grace is Green

Bij Grace is Green geloven we in transparante duurzaamheid. Voordat we met een merk in zee gaan, is het voor ons daarom belangrijk om goed te kijken naar hun waarden, productie en verhaal. Zo proberen we bewust om te gaan met de wirwar aan ecolabels en marketingtermen.

We vertrouwen op onderbouwde, bekende keurmerken. Dit kunnen labels zijn op het gebied van duurzaamheid, zoals Ecocert. Maar er zijn ook veel andere labels die op een andere manier bijdragen aan een betere wereld, zoals AllergyCertified (helpt huidallergieën te vermijden) en Vegan Action (garandeert de afwezigheid van dierlijke ingrediënten en bijproducten).

Door de wirwar van ecolabels en claims als ‘natuurlijk’ en ‘duurzaam’ is het soms moeilijk om de feiten van de fabels te onderscheiden. Certificaten, ingrediënten en de transparantie kunnen je daarbij helpen. De verhalen bij de producten en merken van Grace is Green bieden een mooi inkijkje in de keuken. Neem daarom eens een kijkje bij een selectie van ons gecertificeerde aanbod.

Bronnen:

ISO 14021:2016, ‘Environmental labels and declarations — Self-declared environmental claims (Type II environmental labelling)’; European Commission, ‘Green Claims,’ Energy, Climate change, Environment; ecolabelindex.com; BEUC (European Consumer Organisation); European Commission, ‘EU Ecolabel.’