De reis van je shampoofles: van container tot recycling

Wat gebeurt er met jouw shampoofles nadat je deze weggooit?

Je knijpt de laatste druppel eruit, zet de dop erop en gooit de plastic fles in de oranje bak. Klaar! Nou ja, klaar? Want wat er daarna gebeurt, is een stuk interessanter dan de meeste mensen denken. En het hangt bovendien behoorlijk af van wát je precies weggooit.

Terwijl we in vorige blogs veel aandacht hebben gegeven aan de productie van producten, volgt deze blog het leven van jouw shampoofles nadat je deze hebt weggegooid. Op die manier laten we zien hoe recycling werkt, op welke manier je plastic kan besparen en wat de beste milieubewuste opties zijn binnen ons verzorgingsaanbod.

Tot slot werpen we nog een blik op de toekomst. Wat zijn duurzame alternatieven voor plastic shampooflessen? En mocht jouw favoriet nu eenmaal plastic verpakt zijn, hoe kan je dan de negatieve milieu-impact verkleinen?

Eerst: hoeveel plastic is er eigenlijk?

In 2024 werd er wereldwijd nog ruim 430 miljard kilo nieuw plastic geproduceerd. Dat is ongeveer gelijk aan een grote blauwe vinvis per bewoner van de Aarde. Zo’n 12% hiervan bestaat uit PE-HD of PE-MD-plastic. Deze twee soorten worden gebruikt vanwege hun sterkte en relatief lage kostprijs. PMD staat voor Plastic, Metaal en Drankkartons. Je vindt het terug in leidingen, wasmiddelflessen én waarschijnlijk in je shampoofles.

Voor plastic is heel veel aardolie nodig. 10% van de wereldwijde olievoorraad gaat naar het produceren van plastic. Aardolie is een eindige grondstof: eenmaal gebruikt, is het weg. De winning en verwerking ervan brengen bovendien CO2-uitstoot met zich mee, lang voordat jouw shampoofles ook maar in de winkel staat.

Toch gebruiken veel mensen nog steeds plastic. Dit komt doordat plastic niet per definitie een slecht materiaal is. Het is licht, sterk, hygiënisch en relatief goedkoop te vervoeren. Voor veel toepassingen, bijvoorbeeld in de medische sector, de voedselindustrie en het transport, bestaat er bovendien nog geen goed alternatief. Dat is waar recycling in beeld komt. Zo hoeft ‘weggegooid’ niet meteen ‘verloren’ te betekenen.

Stap 1: Inzamelen

Het inzamelen gaat tegenwoordig gepaard met het nauwkeurig scheiden van afval. Maar dit verschilt per land en zelfs per stad: in Amsterdam wordt afval bijvoorbeeld niet gescheiden. Daar gebeurt het echte scheiden pas in industriële scheidingsinstallaties. In deze installaties wordt alles op soort van elkaar gehouden, versnipperd en verwerkt tot granulaat. Folie, plastic en metaal worden zo van elkaar gescheiden.

Dit is niet altijd even makkelijk. Er is namelijk nog een verschil tussen hard en zacht plastic. Bij hard plastic kan je denken aan tuinstoelen en kinderspeelgoed. Dit mag niet in de plasticafvalbak, maar moet naar de milieustraat. Bij zacht plastic kan je bijvoorbeeld denken aan voedselverpakkingen, drinkpakken of shampooflessen.

Ook voor ons als consumenten is het onderscheid tussen afvalsoorten niet altijd gemakkelijk te maken. Daarom is er een checklistje ontwikkeld. Voldoet het aan alle eisen? Gooi het dan gerust in plasticafvalbak.

✔️ Is het een verpakking? ✔️ Is het leeg? ✔️ Komt het uit de keuken of badkamer?

Stap 2: Granulaat

Granulaat ontstaat nadat je plastic hebt versnipperd. Er zijn verschillende soorten granulaat, die door de milieuverwerkingsinstallatie van elkaar gescheiden zijn. Granulaat is eigenlijk een nieuwe grondstof, maar dan volledig circulair. Je kan er alles van maken: pennen, gieters, bierkratten, slaapzakken en… shampooflessen.

Marcel Belt, oprichter van Marcel’s Green Soap, stelde het zo: “Van gerecycled plastic kun je eigenlijk bijna alles maken wat ook gewoon van nieuw plastic wordt gemaakt.”

Stap 3: Nieuwe producten

Vervolgens worden big bags vol granulaat getransporteerd naar fabrieken die dit omvormen tot plastic producten als verpakkingsmateriaal. Dan ziet het er granulaat nog wit uit. Wanneer je dit verhit, verandert de structuur van het plastic. Terwijl het granulaat wordt verhit en gesmolten tot jouw plastic producten, wordt het wit herkenbaar doorzichtig.

Nadat het granulaat is gesmolten tot een hete egale massa, wordt het geperst. Deze substantie wordt over koude rollers gevoerd, waardoor herkenbare plastic folierollen ontstaan. In folievorm vertrekt het plastic wederom naar een andere fabriek, waar het in een vorm wordt gegoten, bijvoorbeeld in die van een plastic bakje. Zie daar: jouw nieuwe shampoofles!

De reis van een shampoobar

Een shampoobar maakt uiteraard niet dezelfde reis mee als een plastic shampoofles. Neem de Niyok Solid shampoo bar. Deze bevat geen (micro)plastics, parabenen of siliconen en is zero waste. Netto is de milieuwinst twee keer het aantal plasticflessen als de houder van de shampoo.

Om je shampoo bar op te bergen, kan je kiezen voor een aantal milieuvriendelijke opties. Kies bijvoorbeeld voor de SOAPI-magnetische zeephouder. Deze plak je aan de muur. Met een simpel flessendopje in je zeep hang je je zeep zo veilig en droog op. Een andere optie is het Banbu-kurkenopbergdoosje, volledig recyclebaar en 100% biologisch afbreekbaar!

Ontdek ons aanbod aan shampoo en conditioner

Werken aan gerecyclede verpakkingen

Overstappen naar gerecycled plastic of een biologisch afbreekbare verpakking is voor geen enkel bedrijf een makkelijke stap. Veel bedrijven zijn daarom nu in transitie. Ze gebruiken steeds meer biologische materialen of werken aan technieken en processen die het afvalproces verduurzamen.

Denk bijvoorbeeld aan het Deense Derma. Zij richten zich op een vermindering van 40% in 2027 van het gebruik van niet-recyclebare materialen. Momenteel zijn ze aan het experimenteren met recyclebare tubes en flessen. In het algemeen is het doel om de CO2-uitstoot die gerelateerd is aan verpakkingen, in 2030 met 30% per product te hebben verlaagd.

Of neem Moomin Baby. Zij werken al met sommige biologisch afbreekbare materialen, zoals cellulose. Maar omdat er nog geen biologisch afbreekbare luier op de markt is, is het moeilijk om deze nu al zelf aan te bieden. Daarom proberen ze de randvoorwaarden te beperken, zoals CO2-uitstoot en vervoer van materialen. De verpakking is nu gemaakt van 60% gerecycled plastic, dat weer opnieuw gebruikt wordt.

Wat kan je zelf doen?

In het recyclingproces zijn uiteindelijk niet de afvaldiensten, maar wijzelf aan zet. Spoel verpakkingen kort af voor je ze weggooit. Gooi dop en fles samen weg, en gebruik het checklistje als je twijfelt. Dat bespaart het scheidingssysteem ontzettend veel energie.

Probeer daarnaast zoveel mogelijk producten met gerecycled plastic of een biologisch afbreekbaar alternatief te gebruiken. Vaak is gerecycled plastic licht verkleurd, maar dit doet absoluut niet af aan de kwaliteit of hygiëne. Je kan dit dus nog gerust gebruiken! En als je de overstap naar een shampoobar overweegt: probeer het eens, en kijk of het bij je past.

Bronnen: HVC Groep | How they do it | Milieuservice Nederland | Matric BCG | Dermapharm | Moomin Baby |

Afbeeldingen: Plastic korrels | Our World in Data | Greenpeace UK | Marcel's Green Soap