Wat verbrand je eigenlijk als je een kaarsje aansteekt?

Theelichtjes maken donkere winteravonden gezellig, maar wat verbrand je eigenlijk? De meeste kaarsen zijn gemaakt van paraffine, een restproduct van aardolie, of stearine, dat wordt gemaakt van dierlijk vet of palmolie. Plantaardige was is hernieuwbaar, maar niet helemaal schoon. C-lights combineren 100% plantaardige was, een lont van eco-katoen, geen toegevoegde geurstoffen en een plantaardig cupje.

Wat verbrand je eigenlijk als je een kaarsje aansteekt?

De dagen worden korter en kouder, de dekentjes komen weer uit de kast en de verwarming mag langzaamaan worden aangezet. Niets maakt deze donkere dagen gezelliger dan waxine- of theelichtjes. Je komt thuis van je werk, maakt je eten warm en zet een heerlijke kop thee. Dan bieden theelichtjes precies de warme atmosfeer die je nodig hebt.

Deze blog onderzoekt de theelichtjes die je op verschillende plekken kan kopen. Wat verbrand je precies als je een theelichtje aansteekt, welke stoffen komen er vrij in de lucht en maakt het veel uit welk theelichtje je kiest? Je leest het in deze nieuwe blog van Grace is Green.

Waar komt paraffine vandaan?

Een kaars bestaat uit een lont (of pit), een cupje en een brandstof. In de meeste kaarsjes is deze brandstof voor het grootste deel gemaakt van paraffine. Dit blijft over als een restproduct tijdens de raffinage van ruwe aardolie. Paraffine is reuk- en smaakloos en dik, en daardoor ideaal voor het produceren van kaarsen.

Een andere grondstof die vaak wordt gebruikt voor het maken van de brandstof is stearine. Deze stof heeft eveneens gunstige eigenschappen, maar is steviger dan paraffine en zorgt ervoor dat kaarsen langer en gelijkmatiger branden. Stearine wordt echter gemaakt van dierlijke vetten of palmolie. Dit maakt stearine geen duurzaam materiaal: het is niet vegan en richt in veel vallen schade aan ecosystemen aan.

C-lights natuurlijke theelichten | 40 stuks | Vegan | 6 branduren -  BConscious.nl

Wat komt er vrij als een kaars brandt?

Het branden van een kaars associeer je waarschijnlijk met de vertrouwde gezelligheid uit het begin van dit artikel. En dat is volkomen begrijpelijk. Maar een kaars is in wezen een kleine verbranding. Daar komen dus ook bepaalde stoffen vrij. In verschillende onderzoeken meten onderzoekers hierbij telkens dezelfde stoffen: fijnstof, koolmonoxide, vluchtige organische stoffen en soms koolwaterstoffen.

Maak je geen zorgen: het is goed om deze bevindingen in perspectief te zetten. Dit zijn namelijk geen stoffen met een positieve connotatie, maar ze komen ook bij veel andere huishoudelijke activiteiten vrij in je huis, zoals tijdens het koken.

Kaarsen die paraffine als brandstof gebruiken, krijgen de meeste kritiek. In 2009 toonden onderzoekers namelijk aan dat paraffinekaarsen schadelijkere hoeveelheden stoffen afgeven dan plantaardige kaarsen. Wel heeft dit onderzoek veel kritiek gekregen, onder andere omdat de onderzoekers er in hun experimenten vanuit gingen dat de kaarsen regelmatig aanstaan. Een kaarsje af en toe zou dus waarschijnlijk niet schaden.

Plantaardige was: schoner, maar niet schoon

Als paraffine de kritiek krijgt, ligt het voor de hand om naar plantaardige was te kijken als alternatief. En daar is iets voor te zeggen: plantaardige was is een hernieuwbare grondstof, niet afkomstig uit aardolie. Maar ook plantaardig maakt dit materiaal niet per se perfect. Ook uit een kaars van soja, raap- of koolzaad komt verbranding, waar fijnstof bij vrijkomt.

Het verschil zit vooral in de grondstof en wat daaraan vooraf gaat. Hoe dat zit, lees je hier.

Soja, koolzaad, palm of bijenwas: elk heeft een verhaal

Soja wordt vooral in de Verenigde Staten, Brazilië en Argentinië verbouwd. Koolzaad groeit gewoon in Europa. Dat maakt de afstand van akker tot kaars kort. Palm is goedkoop, maar resulteert in verwoestende ontbossing in veel gebieden. Bijenwas is een eeuwenoud materiaal. Dit is echter niet vegan en maar beperkt beschikbaar, waardoor producten die dit bevatten vaak duurder zijn.

Plantaardige was is vaak een koepelterm voor meerdere soorten was. Vaak moet je verder zoeken om erachter te komen wat de precieze samenstelling is. C-lights maakt haar was zonder dierlijke vetten (volledig vegan) en van verantwoord gewonnen soja, raapzaad en andere cultuurgewassen.

Lont en geur: kleine onderdelen, groot verschil

Twee dingen aan waxine- of theelichtjes die vaak over het hoofd worden gezien zijn de lont en de geur. Katoen of papier zijn voor de lont gangbare keuzes. Belangrijker is hoe je ermee omgaat: een korte lont brandt rustiger en geeft minder roet dan een lont die te lang is. De geur van een kaars kan extra stoffen afgeven als deze wordt veroorzaakt door parfum. Dit staat los van de samenstelling van de was.

De lont en geur zijn kleine onderdelen met een merkbaar effect. Bij C-lights is daar bewust over nagedacht. De theelichtjes hebben een lont van eco-katoen, een gangbaar en eenvoudig materiaal. Houd hem kort; dan brandt het kaarsje rustig en geeft het minder roet. C-lights zijn bovendien ongeparfumeerd: er komen geen extra stoffen vrij als gevolg van toegevoegde geurstoffen.

Het vergeten deel: het cupje

Over de was van een theelichtje is veel discussie: wat is gezond, wat is misschien wel gevaarlijk, en ga zo maar door. Maar over het bakje - het ‘cupje’ - hebben we het zelden. Een gewoon theelichtje zit in een aluminiumcupje. Wie een zak van vijftig koopt, gooit dus ook vijftig cupjes weg.

Aluminium wordt gemaakt uit bauxiet, met een energie-intensieve productie. Recyclen is veel zuiniger, maar de cupjes komen vaak niet in de juiste afvalstroom terecht. Reden genoeg om bij een theelichtje ook naar het cupje te kijken.

De cupjes van C-lights zijn gemaakt van duurzame, plantaardige materialen in plaats van aluminium. Gooi ze dus niet weg in de plasticcontainer, maar bij het restafval. Ze kunnen dan gebruikt worden in de industriële compost. Check hiervoor bij je gemeente waar je producten met het compostproces 7P2159 het beste kunt weggooien.

Zo verbrand je kaarsen met zo min mogelijk vervuiling

Los van de materialen en samenstelling van het theelichtje kan je als consument ook rekening houden met een paar simpele gewoontes om je waxinelichtjes zo veilig en duurzaam mogelijk te verbranden:

  • Houd de lont kort. Dat geeft minder roet.
  • Zet je kaars niet op de tocht. Als de vlam flakkert, dan verbrandt deze minder schoon.
  • Ventileer na het branden. Een open raam zorgt voor verse lucht.
  • Brand geen urenlange sessies in een kleine kamer. En gun de ruimte tussendoor wat frisse lucht.

Hier houdt de bewuste keuze rekening mee

Wat blijft er over als we alles op een rijtje zetten? Bij paraffine gaat het om een fossiele brandstof, terwijl plantaardige was gemaakt is van duurzame, hernieuwbare materialen. In beide gevallen komt er een beetje fijnstof vrij. Een perfect kaarsje bestaat niet - een bewuste keuze wel.

Deze bewuste keuze houdt rekening met tenminste vijf dingen: de was, de herkomst, de lont, wat je weggooit en hoe je het theelichtje gebruikt.

C-lights doen het op deze vijf punten anders dan reguliere theelichtjes. Ze zijn gemaakt van 100% plantaardige was, een lont van eco-katoen en een cupje van plantaardig materiaal in plaats van aluminium.

Benieuwd? Check de C-lights hier op onze website.

Bronnen:

  • KRO-NCRV | Keuringsdienst van Waarde - Kaarsen: Paraffine, stearine, dierlijk vet
  • Cleveland Clinic: Are Candles Bad for You?
  • Light Up Sustainably: A Guide to Eco-Friendly Tea Light Candle Holders – VAUCLUSE
  • Sustainable Candles | Rethinking Candles for a Healthier Home