Die heerlijke, frisgewassen geur
Iedereen kent het wel: je haalt een lading was uit de machine en drukt je neus in een net gewassen handdoek. Daar is hij: die heerlijke geur van "schoon". Fris en net gewassen. Deze blog beantwoordt de ongemakkelijke vraag wat je op dat moment eigenlijk ruikt. Want "schoon" ruikt in essentie naar helemaal niets.
Bekijk hier ons voordelige aanbod aan was- en schoonmaakmiddelen.
Waarom sommige geuren "fris" zijn
Onze neus is geen neutrale machine. Hij is afgesteld op wat veel mensen als "aangenaam" of "onaangenaam" ervaren; zo wordt ons reukvermogen getraind. Dit gebeurt vooral in de kindertijd, waarin je leert om bepaalde geuren te koppelen aan oordelen. Dat is het resultaat van familie, reclame en gewoontes.
Ter illustratie: psychologen van de Radboud Universiteit lieten in een bekend onderzoek („Smells Like Clean Spirit“) zien dat mensen die onbewust werden blootgesteld aan een allesreiniger met citrusgeur, sneller schoonmaakgerelateerde woorden herkenden en eerder aan poetsen dachten. Je gedachten over een geur zijn dus al bij voorbaat gevormd.
Zo zijn associaties met geuren als citrus, lavendel of „ocean breeze“ niet aangeboren, maar aangeleerd – over decennia ingesleten door reclame en gewoonte. Met andere woorden: we kopen niet alleen schoon – we kopen vooral het gevoel van schoon.
Wat is parfum eigenlijk?
De geuren die je met schoon associeert, zijn vaak synthetische of natuurlijke parfums. Een parfum is geen enkele stof, maar eerder een receptuur. Het kan zijn opgebouwd uit tientallen verschillende componenten. Sommige geurmengsels bevatten er zelfs wel honderd. De internationale geurstofvereniging IFRA telt bijna 3.000 verschillende chemische stoffen die in de formules kunnen worden gebruikt. Uit deze enorme poel wordt voor elk product een eigen mengsel samengesteld.
Dit mengsel bestaat – simpel gezegd – uit drie verschillende categorieën bestanddelen. Ten eerste de geurstoffen. Dat kunnen synthetische of natuurlijke stoffen zijn, zoals bergamot, lavendel of sandelhout. Ten tweede de fixateurs. Zij zorgen ervoor dat de geur langer blijft hangen (to fix). Een bekend voorbeeld zijn ftalaten. En tot slot zijn er nog synthetische muskusstoffen zoals galaxolide, die voor een lang aanhoudende geur zorgen.
Hoe moet je de labels dan lezen?
Als je wilt weten uit welke samenstelling het parfum in je product precies bestaat, kom je met de gemiddelde ingrediëntenlijst op je wasmiddel, deodorant of bodylotion niet ver: zeer waarschijnlijk staat er simpelweg „parfum“. De exacte samenstelling hoeft niet te worden vermeld omdat deze volgens de regelgeving als „bedrijfsgeheim“ mag gelden.
Voor een product dat je elke dag op je huid smeert, is dat een behoorlijk vreemde gedachte. Als je er toch achter wilt komen, is het de moeite waard om op de lijst met allergenen te letten. Sinds 2023 is er namelijk een EU-verordening die bedrijven verplicht om 82 verschillende geurstofallergenen in deze lijst te vermelden als ze in het product aanwezig zijn.
Ongeparfumeerd vs. parfumvrij
Nog een laatste addertje: ook al denken veel mensen dat het hetzelfde is, „ongeparfumeerd“ en „parfumvrij“ betekenen niet hetzelfde. Dat geldt net zo goed voor „geurloos“ versus „geurvrij“. De betekenis van „parfumvrij“ is duidelijk: er mogen geen ingrediënten in zitten die bedoeld zijn om te geuren. Dat omvat zowel synthetische parfums als natuurlijke geurstoffen.
„Ongeparfumeerd“ verwijst daarentegen eerder naar de waarneembare geur. Om een dergelijke neutrale geur te bereiken, kunnen er wel degelijk chemische of natuurlijke geurmaskeerders oftewel „neutralisatoren“ zijn toegevoegd om de oorspronkelijke geur van de ingrediënten te verbergen.
Wat „geur maskeren“ betekent
Geur wordt uiteindelijk lang niet altijd alleen toegevoegd omdat een product „zo lekker ruikt“. Vaak heeft het ook de functie om iets te verbergen. Denk aan een schoonmaakmiddel: een zware citrus- of dennengeur ruikt „schoon“, maar verhult in werkelijkheid gewoon andere geuren – namelijk die van de ingrediënten die het eigenlijke werk doen.
Veel deodorants maskeren zweet eveneens met parfum. Daarmee wordt de belangrijkste oorzaak niet aangepakt. Want zweet stinkt eigenlijk helemaal niet. Meer weten? Lees dan onze nieuwste blog: Waarom werkt jouw deodorant na een paar uur niet meer?
Waarom is dit allemaal belangrijk voor je huid?
Goed om te weten – maar waarom zou je er wakker van liggen? Nou ja: je huid merkt het gebruik van parfum vaak wel degelijk op. Zo toont onderzoek aan dat geurstofbestanddelen wereldwijd vaak contactallergieën veroorzaken. Mensen met een gevoelige huid of eczeem reageren bovendien regelmatig op parfum. De EU schat zelf dat tussen de 1% en 9% van de Europese bevolking allergisch is voor geurstofallergenen.
Deze gevoeligheid weegt extra zwaar bij producten die de hele dag op de huid blijven zitten. Een deodorant zit bovendien urenlang op een extra gevoelige plek. Babyverzorging komt op een soepele, maar zeer kwetsbare huid. Juist op die plekken wil je niet dat een vaag geurmengsel de hele dag „zijn ding“ doet. Problemen met een gevoelige huid? Lees dan onze nieuwe blog over het verschil tussen huidallergieën en irritaties.
Parfumvrij is niet saai
Betekenen deze risico's dat alles voortaan nergens naar moet ruiken? Gelukkig niet. We hebben het verschil tussen natuurlijke en synthetische geurmengsels al kort aangestipt. Neem bijvoorbeeld een deodorant met bergamot en limoen. Het ruikt subtiel en de geur is geen apart toegevoegde parfumlaag – het is simpelweg hoe deze ingrediënten van nature ruiken.
En wil je liever echt helemaal niets ruiken? Dat kan ook – en daar is helemaal niets mis mee. Er zijn veel producten die volledig parfumvrij zijn en hun werk geurloos doen. Denk bijvoorbeeld aan de Derma-lijn zonder toegevoegde geurstoffen: precies wat je wilt voor een gevoelige huid.
Het keurmerk dat jouw huiswerk doet
Nog makkelijker dan etiketten ontcijferen is het om je te laten helpen. Het onafhankelijke keurmerk AllergyCertified ondersteunt je bij een allergievriendelijke keuze – met een ingrediëntenindex en een keurmerk op producten die door toxicologen zijn gecontroleerd. Dit keurmerk controleert op hormoonverstorende en kankerverwekkende stoffen evenals allergenen.
Bekijk hier ons AllergyCertified-aanbod.
Begin klein
De boodschap die je van ons kent: begin klein. Je hoeft vanavond echt niet je hele badkamerkastje uit te mesten. Als je iets wilt veranderen, begin dan bij de producten die het langst en het dichtst op je huid zitten: je deodorant en de verzorging van je kleintje. En wie weet – misschien ruikt jouw „schoon“ binnenkort heel anders.
Shop nu jouw passende huidverzorging en huishoudproducten bij Grace is Green.